Advies

Zorgeloos in de zon

Zonnestralen geven ons gewoonlijk een opgewekt gevoel en zijn een bron van energie. Daarnaast zorgt de zon voor de aanmaak van vitamine D, onmisbaar voor de stevigheid en de groei van de beenderen. In de zon vertoeven heeft naast een aantal positieve effecten echter ook negatieve gevolgen, zowel op korte als op lange termijn. Zonblootstelling kan meer bepaald aanleiding geven tot huidveroudering, zonnebrand, zonneslag en zelfs huidkanker.

Zorgeloos in de zon

Zonnebrand is de meest voorkomende vorm van huidschade door de zon. De huid beschermt zich tegen de zon door pigment aan te maken en te verdikken. Door deze natuurlijk bescherming is het mogelijk op den duur langer in de zon te blijven zonder te verbranden. Een absolute bescherming tegen verbranding zal een gebruinde huid echter nooit bieden. Als de huid te veel en te lang zon krijgt, zal de bescherming tekortschieten en kan de huid verbranden. De grens tussen bruinen en verbranden is vaak flinterdun. Hoe snel je verbrandt, is afhankelijk van je huidtype en de sterkte van de zonnestraling. Mensen met een lichte huidskleur, rood of lichtblond haar en blauwe ogen zijn hier het gevoeligste voor. Het verbrandingsproces in de huid gaat ook na het zonnen nog een tijdje door. Een lichte zonnebrand geeft een rode en pijnlijke huid. Bij ernstige verbranding kunnen echter brandwonden met pijnlijke blaren ontstaan.

Huidkanker is het meest ernstige gevolg van teveel zon. Er worden drie soorten onderscheiden: basocellulair carcinoom, spinocellulair carcinoom en melanoom. Melanoom wordt hiervan beschouwd als de meest agressieve vorm van huidkanker. Vandaag zal naar schatting één persoon op zes in de loop van zijn leven huidkanker krijgen, wanneer we alle typen samen beschouwen. Een aantal factoren vergroten het risico op huidkanker. Hiertoe behoren onder andere een licht huidtype (1 of 2), een groot aantal moedervlekken en huidkanker in je familie. De belangrijkste risicofactor, die we wél zelf in de hand hebben, is het aantal uren die in de zon doorgebracht worden. Vooral frequent verbranden vergroot de kans op huidkanker, in het bijzonder in de kindertijd. Kinderen zijn extra gevoelig voor de zon. 50-80% van de huidschade als gevolg van zonnestralen, wordt toegebracht tijdens de kinder- of puberteitsjaren.

Het merendeel van de huidkankers die op tijd worden ontdekt, kunnen worden genezen. Als je risicofactoren voor huidkanker hebt, raadpleeg dan éénmaal per jaar een dermatoloog. Daarnaast is het van belang maandelijks de huid zelf te inspecteren om verandering snel te kunnen opmerken. Een perfecte moedervlek is symmetrisch, kleiner dan 6mm, heeft een egale boord, een bruine of donkerbruine kleur en verandert niet of weinig in de loop van de tijd. In alle andere gevallen is een (moeder)vlek verdacht.

Enkele tips om je huid voor te bereiden en zorgeloos te genieten van de zon:

  • Scrub je huid 1 à 2 maal per week om de dode huidcellen te verwijderen. Zo zal je huid egaler bruinen en je bruine kleurtje langer blijven.
  • Hydratatie is de sleutel tot een gezonde huid die bescherming kan bieden tegen schadelijke invloeden zoals zonnestralen. Hydrateer zowel van buitenaf als van binnenuit. Gebruik overdag een zonnecrème aangepast aan je huidtype en hydrateer ook ’s avonds met een hydraterende crème. Drink daarnaast minstens 1,5 liter water per dag om je huid zo vochtrijk mogelijk te houden.
  • Smeer je huid een half uur vóór zonblootstelling rijkelijk in met een zonnecrème die past bij je huid- en fototype. Een zonnecrème werkt namelijk pas een half uur na aanbrengen en blijft twee tot drie uur werkzaam. Herhaal het insmeren dus om de 2 uur, na het zwemmen of na hevig zweten. Besteed bij het insmeren aandacht aan kwetsbare zones: oren, neus, rugkant van de voeten, hoofdhuid, ...) Opgepast, een recent litteken moet tijdens de eerste maanden extra beschermd worden. Gebruik hiervoor bij vookeur een stick met hoge bescherming.
  • Laat je huid geleidelijk wennen aan de zon. Start met een hoge beschermingsfactor in het begin van je vakantie en maak de blootstelling aan de zon elke dag beetje bij beetje langer.
  • Ook in de schaduw ben je niet altijd veilig. Zonlicht kan weerkaatsen op water, tegels, zand en sneeuw. Wees voorzichtig!
  • Eet veel groenten en fruit, gezien deze rijk zijn aan antioxidanten. Antioxidanten neutraliseren de schadelijke vrije radicalen die UV-stralen veroorzaken. Er bestaan ook specifieke voedingssupplementen met antioxidanten die de huid voorbereiden op de zon, voor een mooi kleurtje zorgen en helpen allergie te voorkomen. Let wel, deze producten vervangen een zonnecrème niet!
  • Ga meteen uit de zon als je merkt dat je verbrandt. Koel de huid eventueel met natte doeken om de pijn te verlichten en breng vervolgens een herstellende crème aan. Blijf minstens drie dagen uit de zon om je huid de kans te geven zicht te herstellen. Raadpleeg een arts bij uitgebreide zonnebrand, grote blaarvorming, kleine kinderen en symptomen van zonneslag.