Psoriasis

Zo pak je het aan

Een positieve benadering

Psoriasis treft zo’n 2 tot 3% van de Belgische bevolking. In ongeveer 1/3de van de gevallen ontwikkelt de aandoening zich tijdens de kinderjaren. Het is zeker niet de bedoeling om je leven af te stemmen op je behandeling. Het is wel belangrijk je behandeling een plaats te geven in je leven. Op die manier zal psoriasis je niet belemmeren om de dingen te doen die je graag doet.

Bij ons kan je steeds terecht voor alle raad en informatie die je nodig hebt om opfl akkeringen te beheersen en ongemakken te verminderen. We kunnen je helpen zoveel mogelijk voordeel te halen uit je behandeling. Aarzel niet om een persoonlijk gesprek te vragen aan je apotheker om eventuele bekommernissen te bespreken. Je apotheker staat je graag bij om je psoriasis vandaag nog aan te pakken.

Wat is psoriasis?
Bij psoriasis verloopt het vernieuwingsproces van de huidcellen sneller dan normaal. Gewoonlijk duurt het zo’n 21 tot 28 dagen vooraleer de huidcellen zich vernieuwd hebben. Bij psoriasis gebeurt dit echter veel sneller, soms zelfs elke 2 tot 6 dagen. De afschilfering van de cellen kan deze verhoogde aanmaak niet volgen. Ook de uitrijping van de cellen is verstoord waardoor ze niet meer mooi afschilferen, maar aan elkaar blijven kleven. Hierdoor ontstaat een opeenhoping van dode huidcellen op het huidoppervlak. Dit noemt men een plaque. Plaques zijn rode vlekken op de huid die bedekt worden door zilverwitte schubben. Ze kunnen variëren in vorm en grootte, maar hebben steeds een duidelijk omlijnde rand. Ze kunnen gepaard gaan met jeuk en een pijnlijke, gevoelige en geïrriteerde huid. Bij sommige personen is de aandoening vrij mild en treft ze slechts kleine zones, terwijl bij anderen een groter oppervlak wordt aangetast.

Er bestaan verschillende vormen van psoriasis. 80% van de mensen met psoriasis heeft psoriasis vulgaris, ook wel chronische plaque psoriasis genoemd. Deze aandoening tast voornamelijk de hoofdhuid, ellebogen, benen, knieën, armen en romp aan. Psoriasis guttata komt meer voor bij kinderen en jongvolwassenen. Deze vorm ontstaat vaak na een keelontsteking. Het komt heel plots op, als uitgebreide druppelgrote plekjes, typisch voorkomend op de romp. Psoriasis kan ook voorkomen op de nagels, handpalmen en voetzolen, en in de lichaamsplooien.

Wie krijgt psoriasis?
De helft van de psoriasis ontstaat tussen de leeftijd van 15 en 30 jaar. Psoriasis kan echter op eender welke leeftijd voorkomen en treft vrouwen en mannen in gelijke mate. Psoriasis kan erfelijk zijn. Vermoedelijk zal 15% van de kinderen die een ouder met psoriasis heeft de aandoening ook krijgen en bij 1/3de van alle mensen met psoriasis komt deze huidaandoening in de familiegeschiedenis voor. Naast erfelijke factoren spelen ook omgevingsfactoren een rol in het ontstaan van psoriasis.

Leer jouw uitlokkende prikkels (‘triggers’) kennen
Omgevingsfactoren kunnen psoriasis uitlokken of bestaande psoriasis verergeren. In sommige gevallen kunnen deze factoren duidelijk zijn, in andere gevallen kan het wat langer duren vooraleer ze ontdekt worden.


Voorbeelden van triggers (opgelet: dit is geen volledige lijst)

  • Stress en vermoeidheid
  • Puberteit, menopauze, zwangerschap (hormonale factoren)
  • Alcohol
  • Roken
  • Obesitas
  • Infecties
  • Huidbeschadiging zoals schaafwondes, brandwondes, beten
  • Bepaalde geneesmiddelen

Wat kun je zelf doen om je psoriasis onder controle te houden
…het aantal opstoten te verminderen en je symptomen te verlichten?

  • Noteer alle factoren waarvan je denkt dat ze een opstoot hebben uitgelokt en tracht deze in de toekomst te vermijden.
  • Pas een gezonde levensstijl toe. Vermijd overgewicht, roken, alcoholgebruik en stress. Dit vermindert eveneens het risico op andere ziekten zoals diabetes en hartziekten.
  • Probeer niet te krabben, zelfs al jeukt het. Hierdoor kan de jeuk verergeren en kan je letsels veroorzaken. Hou je vingernagels kort en glad om de schade te beperken. In plaats van krabben kan je kloppen met je handpalm of een gekoelde lepel. Ook afkoeling, bijvoorbeeld met behulp van cold/hot packs of door verzachtende crèmes in de koelkast te bewaren, werkt jeukstillend. Het verstuiven van thermaal water op de huid helpt eveneens jeuk te verzachten.
  • Vermijd irriterende kledij zoals nylon en wol. Vergeet ook niet eventuele irriterende etiketten af te knippen.
  • Kom zo min mogelijk in aanraking met factoren die een droge, jeukende huid veroorzaken zoals bijvoorbeeld droge lucht en koud weer.
  • Zonlicht kan de klachten verminderen. Ga echter niet onmiddellijk in volle zon liggen, maar bouw geleidelijk op. De huid mag niet verbranden.
  • Stel een behandelingsregime in, maar laat dat je leven niet overschaduwen. Pas dit regime consequent toe.
  • Bespreek je aandoening op regelmatige basis met je apotheker, huisarts of dermatoloog.

Je kind heeft psoriasis
...hoe kan je helpen?

  • Praat met je kind over zijn/haar psoriasis en moedig hem/haar aan om zijn/haar huid samen goed te verzorgen.
  • Hou de slaapkamer koel (19°C) en gebruik katoenen lakens en nachtkleding. Dek je kind niet te warm toe en laat hem/haar eventueel katoenen handschoenen dragen om krabben te voorkomen. Praat met je huisarts over andere mogelijkheden om nachtelijke jeuk te verminderen.
  • Licht de leerkrachten en/of verzorgers van je kind in over deze aandoening en zorg dat je kind altijd verzachtende crème bij de hand heeft.

Wanneer je psoriasis onder controle is
…zal dit aangenamer zijn voor je huid, maar ook voor jezelf

Er bestaan verschillende behandelingen die je kunnen helpen om de symptomen van psoriasis doeltreffend onder controle te houden:

  • Emollientia, hydraterende en verzachtende crèmes, dienen regelmatig en overvloedig aangebracht te worden.
  • Topische cortisonen hebben een ontstekingsremmende werking en dienen bij een opstoot in een dunne laag aangebracht te worden.
  • Lokale vitamine D-analogen bevorderen de normale celgroei en kunnen lokaal langdurig worden gebruikt.
  • Bij lichttherapie worden UVA of UVB stralen gebruikt als lokale therapie onvoldoende doeltreffend is.
  • Verschillende orale geneesmiddelen kunnen helpen de snelheid waarmee je huidcellen zich delen te verminderen.
  • Inspuitbare biologicals worden gebruikt bij de meest ernstige gevallen van psoriasis.

Waarom vochtinbrengende middelen gebruiken?
Wanneer de huid goed gehydrateerd is, vormt ze een waterdichte beschermlaag. Bij een droge, gebarsten huid kan enerzijds het vocht ontsnappen en kunnen anderzijds vuil, bacteriën en irriterende stoffen doordringen waardoor de symptomen kunnen verergeren. Door verzachtende en vochtinbrengende middelen, emollientia, te gebruiken als een onderdeel van je dagelijkse huidverzorgingsroutine, kun je écht een verschil maken voor je huidaandoening.

Welke vochtinbrengende middelen gebruiken?
Er bestaat een grote waaier aan emollientia. Het kan dus even duren voordat je een middel vindt dat het beste bij jouw huid past. Hoe rijker een crème of zalf, hoe beter ze je huid hydrateert. Deze rijke crèmes of zalven zijn echter minder aantrekkelijk omdat ze nogal vet aanvoelen en minder gemakkelijk uitsmeren en intrekken. Je zou dus voor het gebruikscomfort een lichtere crème overdag kunnen gebruiken en een vettere zalf ‘s nachts.

Wanneer te gebruiken?
Breng vochtinbrengende middelen minstens twee keer per dag aan, zo nodig elk uur indien de huid heel droog is. Smeer je zeker in na het wassen en bij voorkeur als de huid licht vochtig is. Dit zorgt voor extra hydratatie. Het frequent aanbrengen van emollientia is van zeer groot belang om te voorkomen dat je huid uitdroogt en zo haar beschermende functie niet meer kan uitoefenen. Een beschadigde huid is vatbaarder voor infecties en dus ook voor psoriasis. Breng de verzachtende crème op de volledige huid aan en dus niet enkel op de letsels.

Hoe te gebruiken?
Gebruik altijd voldoende crème. Je zou voor een volwassene minstens 300-500g per week moeten gebruiken. Smeer de crème uit in de richting van de haargroei, net zoals je een kat zou strelen. Je hoeft de crème niet stevig in te wrijven aangezien dit meer jeuk kan veroorzaken. Wanneer je voldoende gebruikt hebt, zou je huid er glanzend moeten uitzien.

Hoe kan je je best wassen?
Traditionele zeep en reinigingsproducten kunnen de beschermlaag van je huid verwijderen en je huid irriteren. Gebruik daarom ‘zeep zonder zeep’ of bij voorkeur olie om de huid in alle zachtheid te reinigen. Je kan je beter niet te vaak en te lang wassen. Een bad mag niet langer dan 5 tot 10 minuten duren en de temperatuur mag niet meer dan 35°C bedragen. Geef echter de voorkeur aan een douche. Gebruik liever geen washandje aangezien dit je huid kan irriteren. Spoel het lichaam goed af en dep vervolgens droog met een katoenen badhanddoek.

Hoe omgaan met psoriasis?
Laat psoriasis je er niet van weerhouden deel te nemen aan activiteiten op school of op het werk. De symptomen van psoriasis zijn vaak erger bij stress. Het is dus belangrijk voor de nodige ontspanning te zorgen. Hieronder enkele tips om examenperiodes of stressvolle momenten op het werk zo goed mogelijk door te komen:

  • Probeer je stress te verlichten door je werk goed te organiseren.
  • Maak een duidelijke, realistische planning op en hou je daar ook aan. Wacht niet met studeren of het uitvoeren van je werk tot op het allerlaatste moment.
  • Als het maar een kleine taak is, zorg er dan voor dat je die zo vroeg mogelijk uitvoert zodat je je daarna kan ontspannen
  • Probeer voldoende te slapen. Je kunt de dag beter aan na een goede nachtrust van acht uur.
  • Lichaamsbeweging zoals yoga en pilates kunnen een stressverminderend effect uitoefenen.

Schoonheids-en verzorgingstips

Wanneer je psoriasis hebt, kun je ondervinden dat je huid erg gevoelig is voor sommige schoonheids- en verzorgingsproducten. Test dus een nieuw product altijd eerst uit op een onzichtbare plek gezonde huid vooraleer je het aanbrengt op je ganse gezicht of lichaam.

Ontharing
Wees voorzichtig bij het scheren zodat je jezelf niet snijdt: hierdoor kunnen nieuwe psoriasisplekken ontstaan. Sommige scheerschuimen zijn sterk geparfumeerd en kunnen je huid irriteren. Probeer je emollientia te gebruiken als scheerschuim. Het helpt het scheermesje over je huid te laten glijden en het hydrateert tegelijkertijd je huid. Daarnaast is het aangewezen om geen ontharingscrèmes te gebruiken. Ze kunnen sterke chemische stoffen bevatten die voor huidirritaties zorgen.

Carnouflerende make-up
Er zijn talrijke producten die je kunnen helpen bij het camoufl eren van je plaques. Vraag je arts of apotheker je te helpen bij de zoektocht naar het meest geschikte product. Test een nieuw product altijd eerst uit op een onzichtbare plek gezonde huid vooraleer je het aanbrengt op je ganse gezicht of lichaam.

Haarzorg
Als je psoriasis op je hoofdhuid hebt, tracht deze dan voorzichtig te behandelen, zonder te hard te wrijven. Borstel je haar steeds voorzichtig en gebruik hiervoor een borstel met natuurlijke haren. Vermijd ook het strak samenbinden van het haar. Dit kan namelijk de hoofdhuid beschadigen waardoor nieuwe psoriasisplekken kunnen ontstaan. Pas ook op met het dragen van mutsen en petten. Laat je hoofdhuid ademen in plaats van het te bedekken. Doe altijd een test vooraleer je kleuringen of permanent op je haar aanbrengt.

Denk eraan, medicinale shampoos zijn behandelingen voor je hoofdhuid, niet voor je haar. Was je haar dus na de behandeling om je haar glanzend en mooi te houden. Gebruik bij voorkeur een milde shampoo zonder parfum om de hoofdhuid zo weinig mogelijk te irriteren.

Sportactiviteiten
Een evenwichtig voedingspatroon en regelmatige lichaamsbeweging zijn belangrijk voor ons allemaal. Psoriasis mag je niet beletten om actief te blijven of deel te nemen aan sporten op school, tenzij sommige delen van je lichaam erg gevoelig zijn. Er is ook geen enkele reden om niet te zwemmen. Breng voor en na het zwemmen rijkelijk emollientia aan zodat je huid goed gehydrateerd blijft.

Roken
Het is voor iedereen beter om te stoppen met roken, maar als je psoriasis hebt, is dit nog belangrijker. Roken wordt niet alleen geassocieerd met kanker en longaandoeningen, maar het kan ook voor een verergering van je psoriasis zorgen. Rokers hebben twee keer zoveel kans als niet-rokers om psoriasis te ontwikkelen. Stoppen met roken kan de symptomen helpen verlichten. Roken is eveneens een risicofactor voor hartziekten: iemand die rookt heeft twee keer zoveel kans op een hartaanval ten opzichte van een niet-roker.

Als je het moeilijk vindt om te stoppen met roken, praat dan met iemand van ons apotheekteam. Wij zullen je persoonlijke ondersteuning bieden en advies verstrekken over de beste producten die je kunnen helpen je rookstop tot een goed einde te brengen.


Je apotheker adviseert je graag!  

Vraag raad aan je apotheker
over de behandeling
van je psoriasis