Eczema bij je kind

Zo pak je het aan

Een positieve benadering

Eén kind op vijf lijdt aan atopisch eczeem

Als jouw kind één van hen is, is het erg belangrijk om zijn/haar eczeem onder controle te houden. Bij ons kan je steeds terecht voor alle raad en informatie over moeilijkheden en zorgen waar je mee kampt. We kunnen je helpen zoveel mogelijk voordeel te halen uit de behandeling van je kind en er zo voor zorgen dat je kind positief, actief en gezond blijft. Aarzel niet om een persoonlijk gesprek te vragen aan je apotheker om eventuele bekommernissen te bespreken.
 

Wat is eczeem nu juist?

Eczeem is een huidaandoening waarbij de huid ontstoken raakt. Het wordt gekenmerkt door jeukende rode, schilferige plekken, waarbij soms ook bobbeltjes en blaasjes ontstaan. Er bestaan verschillende soorten eczeem. Hoewel ze allemaal sprekend op elkaar kunnen lijken, zijn de oorzaken telkens verschillend.

Atopisch eczeem is de meest voorkomende vorm van eczeem. Atopie is een genetische aanleg voor allergie, hetgeen ook ‘atopisch terrein’ wordt genoemd. Bij sommige kinderen blijft het eczeem beperkt tot kleine gebieden van de huid, terwijl bij anderen het hele lichaam wordt getro en. Bij alle kinderen volgt het eczeem echter hetzelfde patroon: opstoten afgewisseld met periodes van (relatieve) rust. Bij een opstoot wordt de huid vlammend rood, pijnlijk en treedt sterke jeuk op, waarna deze klachten weer even verdwijnen. Tussen de aanvallen door is de huid gewoonlijk erg droog, schilferig en licht jeukend. De jeuk geeft aanleiding tot krabben waardoor wondjes kunnen ontstaan die vocht afscheiden, bloeden en geïnfecteerd kunnen raken.

Bij baby’s komt eczeem meestal voor op de wangen. Ook op de strekzijde van de armpjes kan eczeem voorkomen, maar bij ernstige gevallen is de hele huid aangetast. Bij kinderen zullen de letsels zich eerder in de plooien situeren zoals in de knieholten of aan de binnenzijde van de ellebogen.
 

Wie krijgt atopisch eczeem?
Atopisch eczeem treedt voornamelijk op bij kinderen, 1 op 5 wordt erdoor getro en. Het is een erfelijke aandoening die meestal optreedt rond de leeftijd van 3 tot 6 maanden, soms zelfs nog vroeger. Meestal verdwijnt atopisch eczeem met het ouder worden, maar 1 op 3 kinderen blijft er op latere leeftijd last van ondervinden. Minstens 3% van de volwassenen lijdt nog steeds aan atopisch eczeem. Eczeem evolueert niet in astma. Aangezien het echter over hetzelfde atopisch terrein gaat, heeft het kind wel een hogere kans op astma en hooikoorts.

Leer de uitlokkende prikkels van je kind kennen
Verschillende omgevingsfactoren kunnen een eczeemopstoot uitlokken of verergeren. In sommige gevallen kunnen deze factoren duidelijk zijn, maar in andere gevallen kan het wat langer duren vooraleer ze ontdekt worden.

Voorbeelden van uitlokkende factoren (opgelet: dit is geen volledige lijst):

  • Voedingsmiddelen (koemelk, eieren, noten)
  • Dieren (huidschilfers, haar, speeksel)
  • Huisstofmijt
  • Stof
  • Pollen
  • Zeep en detergenten
  • Parfum
  • Chemische sto en
  • Warmte (zweten) en te droge lucht
  • Schommelingen in temperatuur en vochtigheidsgraad
  • UV-straling
  • Irriterende kledij (bv. wol, synthetische sto en)
  • Bacteriën, virussen en schimmels
  • Stress en vermoeidheid

Hoe het eczeem van je kind onder controle houden
… en het aantal opstoten verminderen?

  • Zorg ervoor dat je de behandeling van je kind goed begrijpt.
  • Praat met je kind over zijn/haar eczeem en moedig hem/haar aan om zijn/haar huid goed te verzorgen.
  • Noteer alle factoren waarvan je denkt dat ze een opstoot hebben uitgelokt en tracht deze in de toekomst te vermijden.
  • Traditionele zeep en reinigingsproducten kunnen de beschermlaag van de huid verwijderen en de huid irriteren. Gebruik daarom ‘zeep zonder zeep’ of bij voorkeur olie om de huid van je kind in alle zachtheid te reinigen. Een bad mag niet langer dan 5 à 10 minuten duren en de temperatuur mag niet meer dan 35°C bedragen. Geef echter de voorkeur aan een douche, zelfs voor baby’s van zodra ze recht kunnen zitten. Gebruik liever geen washandje aangezien dit de huid kan irriteren. Spoel het lichaam goed af en dep vervolgens droog met een katoenen badhanddoek.
  • Smeer je kind meermaals per dag rijkelijk in met verzachtende crèmes of zalven om zijn/ haar eczeem beter onder controle te houden en opstoten te voorkomen.
  • Probeer te voorkomen dat je kind krabt. Hierdoor kan de jeuk namelijk verergeren en kunnen er letsels ontstaan. Hou de vingernagels van je kind kort en glad om de schade te beperken. Jeuk stillen kan door het kloppen met de handpalm of een gekoelde lepel. Ook afkoeling, bijvoorbeeld met behulp van cold/hot packs of door verzachtende crèmes in de koelkast te bewaren, werkt jeukstillend. Het verstuiven van thermaal water op de huid helpt eveneens jeuk te verzachten.
  • Als het jeuken de slaap van je kind verstoort, zorg dan voor een koele slaapkamer (19°C) en gebruik katoenen lakens en nachtkleding. Dek je kind niet te warm toe en laat hem/haar eventueel katoenen handschoenen dragen om krabben te voorkomen. Praat met je huisarts over andere mogelijkheden om nachtelijke jeuk te verminderen.
  • Vermijd irriterende kledij zoals nylon en wol. Geef de voorkeur aan loszittende kleding. Als de naden van kleding jeuk veroorzaken, doe de kleding dan binnenstebuiten aan. Vergeet ook niet eventueel irriterende etiketten af te knippen.
  • Laat je kind zo min mogelijk in aanraking komen met factoren die een droge huid veroorzaken en zijn/haar eczeem kunnen verergeren, zoals bijvoorbeeld droge lucht en koud weer.
  • De meeste kinderen met eczeem verdragen chloorwater in zwembaden niet goed, zeker als het om een eerder ernstige vorm gaat. Het kan helpen indien je je kind vóór het zwemmen insmeert met een hydraterende crème. Na het zwemmen dien je de huid grondig af te spoelen en opnieuw in te smeren.
  • Laat je kind best niet in een zandbak spelen. Zand kan de huid namelijk uitdrogen en daarenboven is een zandbak een infectiehaard. Aan zee mag je kind wel op het strand spelen, liefst waar het zand vochtig is. De combinatie van zon en zeewater is goed voor de hydratatie van de huid omdat het zout bevochtigend werkt.
  • Leer opstoten en tekenen van huidinfecties herkennen zodat je onmiddellijk kan ingrijpen.
  • Licht de leerkrachten en/of verzorgers van je kind in over zijn/haar aandoening en zorg dat je kind altijd verzachtende crème bij de hand heeft.
  • Zorg ervoor dat je kind regelmatig op consultatie gaat bij zijn/haar huisarts of dermatoloog.
  • Als je je zorgen maakt over het eczeem van je kind, praat er dan over met je apotheker, huisarts of dermatoloog.

Emollientia
Wanneer de huid goed gehydrateerd is, vormt ze een waterdichte beschermlaag. Bij een droge en gebarsten huid kan enerzijds vocht ontsnappen en kunnen anderzijds vuil, bacteriën en irriterende sto en doordringen waardoor de symptomen kunnen verergeren. Door verzachtende en vochtinbrengende middelen, emollientia, te gebruiken als onderdeel van de dagelijkse huidverzorgingsroutine van je kind, kan je écht het verschil maken. Hierdoor zal je kind minder opstoten krijgen en minder topische cortisonen moeten gebruiken.

Welke middelen gebruiken?
Er bestaat een grote waaier aan emollientia. Het kan dus even duren voor je het middel vindt dat het beste bij de huid van je kind past. Hoe rijker een crème of zalf, des te beter de huid hydrateert. Deze rijke crèmes of zalven zijn echter minder aantrekkelijk omdat ze nogal vet aanvoelen en minder gemakkelijk uitsmeren en intrekken. Je zou dus voor het gebruikscomfort een lichtere crème overdag kunnen gebruiken en een vettere zalf ’s nachts.

Wanneer te gebruiken?
Breng vochtinbrengende middelen minstens twee per dag aan, zo nodig elk uur bij een zeer droge huid. Smeer je kind zeker in na het wassen en bij voorkeur als de huid licht vochtig is. Dit zorgt voor extra hydratatie. Het frequent aanbrengen van emollientia is van zeer groot belang om te voorkomen dat de huid uitdroogt en haar beschermende functie niet meer kan uitoefenen. Breng de verzachtende crème aan op de volledige huid, zowel op de letsels als op de gezonde huid.

Hoeveel en hoe te gebruiken?
Gebruik altijd voldoende crème. Voor een baby zou je 100g per week en voor een kind 250g per week dienen te rekenen. Smeer de crème in de richting van de haargroei uit, net zoals je een kat zou strelen. Je hoeft de crème niet stevig in te wrijven aangezien dit meer jeuk kan veroorzaken. Wanneer je voldoende gebruikt hebt, zou de huid van je kind er glanzend dienen uit te zien.

Topische cortisonen
Wanneer je kind een ernstigere eczeemopstoot ondergaat, kan het gebruik van alleen verzachtende middelen ontoereikend zijn om deze onder controle te krijgen. In dat geval zijn topische cortisonen nodig.

Welke middelen gebruiken?
Topische cortisonen zijn beschikbaar in crèmes, zalven en lotions en in verschillende sterkten. Je moet steeds gebruik maken van de minst sterke topische cortisone waarmee het eczeem van je kind verbetert.

Wanneer te gebruiken?
Topische cortisonen dienen gebruikt te worden zoals voorgeschreven door de arts. Meestal 1 of 2 keer per dag gedurende een korte periode. Tijdens deze periode kan je best nog steeds de gebruikelijke verzachtende middelen smeren. Breng topische cortisonen minstens een half uur na de verzachtende crème aan. Zo ben je er zeker van dat hij niet wordt verdund door de verzachtende crème of weggeveegd wordt. Topische cortisonen dien je enkel aan te brengen op de rode en ontstoken huid.

Hoeveel en hoe te gebruiken?
Topische cortisonen dienen in een dunne laag op de letsels te worden aangebracht. Je dient veel minder te gebruiken dan bij verzachtende middelen. De aanbevolen te gebruiken hoeveelheid wordt gemeten in vingertop-eenheden (VTE’s). Knijp een lijntje crème uit de tube vanaf je vingertop tot aan de eerste plooi van je wijsvinger, op dezelfde manier als je een tandpasta op een tandenborstel zou uitknijpen. Dit komt overeen met één VTE. Dit is de hoeveelheid nodig om twee handpalmen in te smeren. Onderstaande tabel geeft een ruwe richtlijn voor het aantal volwassen VTE’s die je dient te gebruiken in functie van de te behandelen zone en leeftijd.




 

Welke bijwerkingen zijn er?
Sommige ouders maken zich zorgen over de bijwerkingen van topische cortisonen, zoals bijvoorbeeld het dunner worden van de huid. Bijwerkingen kunnen optreden, maar ze worden meestal veroorzaakt door incorrect gebruik en zijn vaak omkeerbaar. Wanneer ze op de juiste manier worden toegepast, zijn topische cortisonen een veilige en doeltre ende behandeling tegen eczeemopstoten.

Wees op je hoede voor tekenen van een geïnfecteerd eczeem
…en reageer onmiddellijk!

Volgende symptomen kunnen erop wijzen dat het eczeem van je kind geïnfecteerd is:
• Er zijn blaasjes met vocht of pus en gele korstjes zichtbaar.
• Het eczeem reageert niet op de gebruikelijke verzachtende middelen en topische cortisonen.

Er is sprake van een plotselinge verergering. Indien je één van deze tekenen opmerkt, maak dan een afspraak met je huisarts. Het zou kunnen dat je kind een bacteriële infectie heeft. Ondertussen mag je zeker geen verbanden gebruiken om het eczeem af te dekken.

Bij welke tekenen dien je snel in te grijpen?
• Groepjes blaren die eruitzien als koortsblaasjes.
• Ronde zweren waaruit vocht vloeit en die korstig zijn.
• Indien je kind zich koortsig, futloos en onwel voelt.

Neem in deze gevallen onmiddellijk contact op met je huisarts en vraag om een dringende consultatie. Je kind zou namelijk eczema herpeticum kunnen hebben. Dit is een virale infectie die zich over heel het lichaam kan verspreiden en ernstig kan worden. Reageer snel!

Hou eczeem ook op school onder controle
… zodat ze al hun talenten kunnen ontplooien en optimaal van hun schooldagen kunnen genieten

Gemiddeld zitten er in elke klas zes kinderen met eczeem. Je kind is dus niet alleen. Hieronder enkele tips:

  • Zorg ervoor dat de school ervan op de hoogte is dat je kind eczeem heeft. De meeste scholen hebben formulieren die je kan invullen. Hierop kan je noteren welke behandelingen je kind krijgt en wanneer ze dienen toegepast te worden.
  • Zorg ervoor dat je kind zijn/haar eczeembehandeling meeneemt op schoolreizen en dat zijn/haar leerkrachten hiervan op de hoogte zijn.
  • Als de behandeling van je kind wijzigt, verwittig dan onmiddellijk de school. Zo kunnen ze hun dossier bijwerken.
  • Kleef duidelijke etiketten op emollientia of geneesmiddelen. Vermeld hierop de naam en de klas van je kind. Controleer regelmatig of de middelen niet vervallen zijn.
  • Ga na of er een privéruimte ter beschikking wordt gesteld om emollientia aan te brengen tijdens de schooluren. Dit zou in alle scholen aanwezig moeten zijn.
  • Breng leerkrachten op de hoogte van de gekende uitlokkende factoren. Zo kunnen ze mee helpen blootstelling van je kind hieraan te vermijden.
  •  
Je apotheker adviseert je graag!