Eczeem zo pak je het aan

Zo pak je het aan

Een positieve benadering

20% van de kinderen en 1% tot 3% van de volwassenen krijgen te maken met eczeem. Je bent dus zeker niet alleen. Wanneer je deze huidaandoening hebt, is het van groot belang je eczeem onder controle te krijgen én te houden.
 


Bij ons kan je steeds terecht voor alle raad en informatie die je nodig hebt om opfl akkeringen te beheersen en ongemakken te verminderen. We kunnen je helpen om zoveel mogelijk voordeel te halen uit je behandeling. Aarzel niet om een persoonlijk gesprek te vragen aan je apotheker om eventuele bekommernissen te bespreken. Je apotheker staat je graag bij om vandaag nog je eczeem aan te pakken.

Wat is eczeem nu juist?
Eczeem is een huidaandoening waarbij de huid ontstoken raakt. Het wordt gekenmerkt door jeukende rode, schilferige plekken, waarbij soms ook bobbeltjes en blaasjes ontstaan. Er bestaan verschillende soorten eczeem. Hoewel ze allemaal op elkaar kunnen lijken, zijn de oorzaken telkens verschillend.

Atopisch eczeem is de meest voorkomende vorm van eczeem. Atopie is een genetische aanleg voor allergie, hetgeen ook ‘atopisch terrein’ wordt genoemd. Bij sommige personen treft het eczeem slechts kleine gebieden van de huid, terwijl bij anderen het gehele lichaam wordt
getroffen. Bij iedereen volgt het eczeem echter hetzelfde patroon: opstoten afgewisseld met periodes van (relatieve) rust.

Bij een opstoot wordt de huid vlammend rood, pijnlijk en treedt sterke jeuk op, waarna deze klachten weer even verdwijnen. Tussen de aanvallen door is de huid gewoonlijk erg droog, schilferig en licht jeukend. De jeuk geeft aanleiding tot krabben waaraan moeilijk kan worden weerstaan. Door te krabben kunnen echter wondjes ontstaan die vocht afscheiden, bloeden en geïnfecteerd kunnen raken.

Atopisch eczeem treedt voornamelijk op bij kinderen, 1 op 5 wordt erdoor getroffen. Het is een erfelijke aandoening die meestal optreedt rond de leeftijd van 3 tot 6 maanden, maar soms zelfs nog vroeger. Meestal verdwijnt atopisch eczeem met het ouder worden, maar één op de drie kinderen blijft er op latere leeftijd last van ondervinden. Minstens 3% van de volwassenen lijdt nog steeds aan atopisch eczeem.

Leer jouw uitlokkende prikkels (‘triggers’) kennen
Verschillende omgevingsfactoren kunnen een eczeemopstoot uitlokken of verergeren. In sommige gevallen kunnen deze factoren duidelijk zijn, in andere gevallen kan het wat langer duren vooraleer ze ontdekt worden.

 

Voorbeelden van triggers (opgelet: dit is geen volledige lijst):

  • Voedingsmiddelen (koemelk, eieren, noten)
  • Dieren (huidschilfers, haar, speeksel)
  • Huisstofmijt
  • Stof
  • Pollen
  • Zeep en detergenten
  • Parfum Chemische stoffen
  • Warmte (zweten) en te droge lucht
  • Schommelingen in temperatuur en vochtigheidsgraad
  • UV-straling
  • Irriterende kledij (bv. wol, synthetische stoffen)
  • Bacteriën, virussen en schimmels
  • Stress en vermoeidheid
 
 

Wat kun je zelf doen om je eczeem onder controle te houden...
… en het aantal opstoten te verminderen

  • Noteer alle factoren waarvan je denkt dat ze een opstoot hebben uitgelokt en tracht deze in de toekomst te vermijden.
  • Traditionele zeep en reinigingsproducten kunnen de beschermlaag van je huid verwijderen en je huid irriteren. Gebruik daarom ‘zeep zonder zeep’ of bij voorkeur olie om de huid in alle zachtheid te reinigen. Je kan je beter niet te vaak en te lang wassen. Een bad mag niet langer dan 5 tot 10 minuten duren en de temperatuur mag niet meer dan 35°C bedragen. Geef echter de voorkeur aan een douche. Gebruik liever geen washandje aangezien dit je huid kan irriteren. Spoel het lichaam goed af en dep droog vervolgens met een katoenen badhanddoek.
  • Smeer jezelf meermaals per dag rijkelijk in met verzachtende crèmes of zalven om je eczeem beter onder controle te houden en opstoten te voorkomen.
  • Probeer niet te krabben, zelfs al jeukt het. Hierdoor kan de jeuk verergeren en kan je letsels veroorzaken. Hou je vingernagels kort en glad om de schade te beperken. In plaats van krabben kan je kloppen met je handpalm of een gekoelde lepel. Ook afkoeling, bijvoorbeeld met behulp van cold/hot packs of door verzachtende crèmes in de koelkast te bewaren, werkt jeukstillend. Het verstuiven van thermaal water op de huid helpt eveneens jeuk te verzachten.
  • Zorg voor een koele slaapkamer (19 °C) en gebruik katoenen lakens en nachtkleding. Draag eventueel katoenen handschoenen om te voorkomen dat je je huid kapot krabt.
  • Vermijd irriterende kledij zoals nylon en wol.
  • Kom zo min mogelijk in aanraking met factoren die een droge, jeukende huid veroorzaken en je eczeem kunnen verergeren zoals bijvoorbeeld droge lucht en koud weer.
  • Zorg voor een gezonde geest in een gezond lichaam. Door ziekte, vermoeidheid of psychische invloeden (bv. stress) kan eczeem verergeren.
  • Leer opstoten en tekenen van huidinfecties herkennen zodat je onmiddellijk kan ingrijpen.

Wanneer je eczeem onder controle is...
…zal dit aangenamer zijn voor je huid, maar ook voor jezelf


Eczeem is meestal een aandoening van lange duur. Twee belangrijke behandelingen vormen de basis om symptomen effectief onder controle te krijgen en nieuwe opstoten te voorkomen:

  • Emollientia zijn hydraterende en verzachtende crèmes of zalven die je huid gezond houden door de huidbarrière te herstellen. Ze dienen regelmatig en overvloedig aangebracht te worden.
  • Topische cortisonen hebben een ontstekingswerende werking en worden bij opstoten in een dunne laag op de letsels aangebracht.

Emollientia

Wanneer de huid goed gehydrateerd is, vormt ze een waterdichte beschermlaag. Bij een droge en gebarsten huid kan enerzijds vocht ontsnappen en kunnen anderzijds vuil, bacteriën en irriterende stoffen doordringen waardoor de symptomen kunnen verergeren. Door verzachtende en vochtinbrengende middelen, emollientia, als onderdeel van je dagelijkse huidverzorgingsroutine te gebruiken, kan je écht een verschil maken voor je huidaandoening. Hierdoor zal je minder opstoten krijgen en minder topische cortisonen dienen te gebruiken.

Welke vochtinbrengende middelen gebruiken?
Er bestaat een grote waaier aan emollientia. Het kan dus even duren voordat je het middel vindt dat het beste bij jouw huid past. Hoe rijker een crème of zalf, hoe beter ze je huid hydrateert. Deze rijke crèmes of zalven zijn echter minder aantrekkelijk omdat ze nogal vet aanvoelen en minder gemakkelijk uitsmeren en intrekken. Je zou dus voor het gebruikscomfort een lichtere crème overdag kunnen gebruiken en een vettere zalf ‘s nachts.

Wanneer te gebruiken?
Breng vochtinbrengende middelen minstens twee keer per dag aan, zo nodig elk uur indien de huid heel droog is. Smeer je zeker in na het wassen en bij voorkeur als de huid licht vochtig is. Dit zorgt voor extra hydratatie. Het frequent aanbrengen van emollientia is van zeer groot belang om te voorkomen dat de huid uitdroogt en zo haar beschermende functie niet meer kan uitoefenen. Breng de verzachtende crème op de volledige huid aan en dus niet enkel op de letsels.

Hoeveel en hoe te gebruiken?
Gebruik altijd voldoende crème. Je zou voor een volwassene minstens 300-500g per week dienen te gebruiken. Smeer de crème uit in de richting van de haargroei, net zoals je een kat zou strelen. Je hoeft de crème niet stevig in te wrijven aangezien dit meer jeuk kan veroorzaken. Wanneer je voldoende gebruikt hebt, zou je huid er glanzend dienen uit te zien.

Topische cortisonen

Bij een meer ernstige eczeemopstoot kan het gebruik van alleen verzachtende middelen ontoereikend zijn om deze onder controle te krijgen. In dat geval zijn topische cortisonen nodig.






Welke middelen gebruiken?
Topische cortisonen zijn beschikbaar in crèmes, zalven en lotions en in verschillende sterkten. Je dient steeds gebruik te maken van de minst sterke topische cortisone waarmee je eczeem verbetert.

Wanneer te gebruiken?
Topische cortisonen dienen gebruikt te worden zoals voorgeschreven door de arts. Meestal één of twee keer per dag gedurende een korte periode. Tijdens deze periode kan je best nog steeds je gebruikelijke verzachtende middelen smeren. Denk er echter aan om topische cortisonen minstens een half uur na de verzachtende crème aan te brengen om er zeker van te zijn dat hij niet wordt verdund door de verzachtende crème of wordt weggeveegd. Topische cortisonen dien je enkel aan te brengen op de rode en ontstoken huid.

Hoeveel en hoe te gebruiken?
Topische cortisonen dienen in een dunne laag op de letsels te worden gesmeerd. De aanbevolen te gebruiken hoeveelheid wordt gemeten in vingertop-eenheden(VTE’s). Knijp een lijntje crème uit de tube vanaf je vingertop tot aan de eerste plooi van je wijsvinger, op dezelfde manier zoals je tandpasta op een tandenborstel zou uitknijpen. Dit komt overeen met één VTE. Dit is de benodigde hoeveelheid om twee handpalmen in te smeren. Onderstaande tabel geeft een ruwe richtlijn aangaande het aantal VTE’s om een volwassen persoon te behandelen.

 

Te behandelen huidgebied Aantal VTE’s (volwassen persoon)
Hand
(voor-& achterkant)
1 VTE
Voorzijde romp
(borst & buik)
7 VTE’s
Achterzijde romp
(rug & billen)
7 VTE’s
Gelaat & hals 2,5 VTE’s
Arm & hand 4 VTE’s
Been & voet 8 VTE’s

Welke bijwerkingen zijn er?
Sommige personen maken zich zorgen over de bijwerkingen van topische cortisonen, zoals bijvoorbeeld het dunner worden van de huid. Bijwerkingen worden echter meestal veroorzaakt door incorrect gebruik en zijn vaak omkeerbaar. Wanneer ze op de juiste manier worden toegepast, zijn topische cortisonen een veilige en doeltreffende behandeling tegen eczeemopstoten.

Wees op je hoede voor tekenen van een
geïnfecteerd eczeem...
…en reageer onmiddellijk!

Volgende symptomen kunnen erop wijzen dat je eczeem geïnfecteerd is:

  • Er zijn blaasjes met vocht of pus en gele korstjes zichtbaar.
  • Je eczeem reageert niet op de gebruikelijke verzachtende middelen en/of topische cortisonen. Er is sprake van een plotselinge verergering.

Indien je één van deze tekenen opmerkt, maak dan een afspraak met je huisarts. Ondertussen mag je zeker geen verbanden gebruiken om je eczeem af te dekken.

Bij welke tekenen dien je snel in te grijpen?
  • Groepjes blaren die eruitzien als koortsblaasjes.
  • Ronde zweren waaruit vocht vloeit en die korstig zijn.
  • Indien je je koortsig, futloos en onwel voelt.

Neem in deze gevallen onmiddellijk contact op met je huisarts en vraag om een dringende consultatie. Je zou namelijk eczema herpeticum kunnen hebben. Dit is een virale infectie die zich over heel het lichaam kan verspreiden en ernstig kan worden. Reageer snel!

Je apotheker adviseert je graag!