Ons advies

Als eten een zorg wordt....

Een voedingsstoornis kan uiteenlopende oorzaken hebben. Het kan zijn dat iemand niet eet door een gebrek aan eetlust of uit schrik bij te komen bij bijvoorbeeld anorexia. Maar het kan ook voorkomen dat iemand onvoldoende of te éénzijdig eet.

Als eten een zorg wordt....

Wat is het?

Een voedingsstoornis kan uiteenlopende oorzaken hebben. Het kan zijn dat iemand niet eet door een gebrek aan eetlust of uit schrik bij te komen bij bijvoorbeeld anorexia. Maar het kan ook voorkomen dat iemand onvoldoende of te éénzijdig eet. Dan spreken we van ondervoeding. Sommige mensen verliezen dan weer lichaamsgewicht als gevolg van een ziekte die hun metabolisme sneller doet werken, zoals bij bepaalde ernstige infecties of kanker. 

Alle vormen van voedingsstoornissen moeten ernstig genomen worden omdat ze enerzijds zware gevolgen hebben voor de gezondheid in het algemeen, maar anderzijds zal het lichaam de reserves in het vet- en spierweefsel aanspreken, vermoeidheid wordt in de hand gewerkt, de weerstand daalt en reeds bestaande aandoeningen kunnen verergeren.
Ondervoeding komt voornamelijk voor mijn mensen die ziek zijn en bij ouderen. De oorzaken van ondervoeding bij ouderen zijn onder andere een verminderde activiteit, wijzigingen in geur en smaak, gebrek aan eetlust, eenzaamheid, enz.
 
Het is belangrijk snel te reageren wanneer een oudere persoon dreigt ondervoed te geraken. Ondervoeding bij ouderen manifesteert zich vooral door een snel ontwikkeld en groot gewichtsverlies, vermoeidheid en een verstoord bloedbeeld.
Bij een gewichtsverlies van meer dan 5% van het oorspronkelijke lichaamsgewicht binnen 1 maand of 10% binnen de 6 maand, spreken we van ondervoeding.
Ondervoeding komt zeker niet alleen voor in ontwikkelingslanden. 5 tot 10% van de bevolking in Europa kampt met ondervoeding. Wees dus waakzaam voor jezelf en je naaste familie, vrienden en buren!
 
 

Wat kan ik eraan doen? Wat zijn de behandelingen?

 
Volg je geen special dieet, dan is het belangrijk bij elk aanzienlijk gewichtsverlies actie te ondernemen. Gewichtsverlies dat ontstaat zonder dat er grote wijzigingen zijn in de eetgewoontes kan wijzen op een onderliggende aandoening en een bezoek aan de arts is dan noodzakelijk.
Een medische aanpak kan het verlies aan spiermassa zo snel mogelijk stoppen en ook proberen de oorzaak van de ondervoeding op te sporen.
Een ondervoedde persoon heeft vaak weinig eetlust. Het traditionele eetpatroon van 3 maaltijden per dag zal niet volstaan om aan de voedingsbehoeften te voldoen. Verdeel daarom beter de maaltijden over meerdere keren per dag, bijvoorbeeld 6 keer.
Om de vermoeidheid tegen te gaan en de weerstand op te bouwen, pas je best je voeding aan. Verhoog de hoeveelheid eiwitten, vitamines en mineralen. Kies producten met een hoge voedingswaarde en vermijd het eten van voedingsarme middelen zoals bijvoorbeeld chips en koekjes die slechts een lage of geen voedingswaarde hebben.
Voorbeelden van rijke voedingsmiddelen zijn: (gehakte) biefstuk, eieren, vis, melkproducten, yoghurt, witte kaas, groenten, fruit, ... en nog veel meer. Belangrijk is het plezier van het eten terug te vinden!
Het kan zijn dat deze maatregelen nog onvoldoende zijn en dat je nood hebt aan voedingssupplementen om de tekorten aan te vullen. Deze supplementen bevatten naast eiwitten, vetten en koolhydraten ook de noodzakelijke vitamines, electrolyten en oligo-elementen. Ze zijn in staat veel calorieën aan te bieden in een klein volume. Deze producten vervangen de maaltijd niet, maar zijn er een aanvulling op of kunnen als tussendoortje gebruikt worden.
 

 

Advies van uw apotheker (om de werkzaamheid te verbeteren, de tolerantie te verhogen,…)

Een persoon die ondervoed is heeft grote nutritionele tekorten. Het nemen van voedingssuplementen (mineralen, vitamines, sporenelementen) is onontbeerlijk.

 

Hoe kan ik het voorkomen? Wat zijn uitlokkende factoren?

Probeer te stoppen met roken. Door het roken zal het eten je minder smaken. 

Oudere personen ondervinden vaak een verlies aan geur en smaak. Hierdoor verliezen ze hun eetlust en dit probleem vergroot nog wanneer ze alleen wonen. Deze ouderen hebben de neiging onvoldoende of onevenwichtig te eten.

Om de eetlust aan te wakkeren is het goed buiten te komen voor een korte wandeling of een andere activiteit. Er bestaan ook tonica die de honger kunnen opwekken. Probeer vooral terug plezier te vinden in de maaltijd en eet als het kan samen met anderen.

Wat moet ik vermijden?

Een gebrek aan eetlust kan ook veroorzaakt worden door tand- of tandvleesproblemen, door moeilijkheden bij het kauwen of door constipatie. Om tand- en tandvleesproblemen tegen te gaan is een goede mondhygiëne belangrijk. Bezoek ook éénmaal per jaar de tandarts. Heb je last van slikproblemen of gaat het kauwen moeizaam, dan kan je je eten ook indikken. Een verdikkingspoeder kan vermengd met het eten tijdens de bereiding tot het de gewenste dikte heeft. Om constipatie te vermijden eet je best vezelrijke voedingsmiddelen en moet je voldoende water drinken (minimum 1,5 liter per dag). Sommige geneesmiddelen veroorzaken of verergeren een voedingsstoornis. Vraag advies aan je arts of apotheker indien je aan een voedingsstoornis lijdt en medicatie moet nemen.

Complementaire producten

Je kan de eetlust stimuleren door gebruik te maken van planten. Fenegriek werkt versterkend. Venkelwortel is eetlustopwekkend. Hop stimuleert de spijsvertering en door zijn bittere eigenschappen wordt het veel gebruikt bij een tekort aan eetlust. Al deze planten zijn beschikbaar in capsules.

Gebruik je graag aromatherapie? Bereid het volgende mengsel: EO Gember 3ml, EO Roomse kamille 1ml, EO Mandarijn 5ml, en een plantaardige olie 6ml. Vermeng 2 druppels van dit mengsel met een halve koffielepel honing en neem het in voor de maaltijd gedurende maximum 10 dagen.

Nuttige accessoires

Heb je last van je gewrichten of van beven? Er bestaan allerlei hulpmiddelen die je kan gebruiken wanneer je het moeilijk hebt om zelf je maaltijd klaar te maken. Maak gebruik van onbreekbaar servies en antislip placemats. Plaats een hoge rand op je bord om te  vermijden dat je voeding ernaast terecht komt. Deze randen zijn afneembaar en bruikbaar op elk servies. Heb je weinig kracht in je vingers dan kan je gebruik maken van ergonomisch bestek. Een L-vormig mes laat je toe te snijden zonder veel kracht nodig te hebben.

Wanneer moet ik een arts raadplegen?

Raadpleeg je arts wanneer je meer dan 2% van je normale gewicht bent verloren in 1 week tijd, of 5% in 1 maand of 10% in 6 maand tijd.
Ga ook langs bij je arts wanneer je ouder bent en merkt dat je minder mobiel wordt. Een verlies aan spierkracht kan hier de oorzaak van zijn.
Bij het optreden van andere symptomen van ondervoeding zoals draaierigheid, misselijkheid en concentratieproblemen, is het ook raadzaam een arts te consulteren.

Wat bij ... (diabetes, zwangerschap)? Welke voorzorgen moet ik nemen?

Een gevarieerde en gezonde voeding is essentieel tijdens een zwangerschap. Uw energiebehoefte stijgt maar met 250-300 kcal per dag, zelfs tijdens het 3de trimester.  Maar dat betekent niet dat je moet eten voor 2. Let op uw gewicht. Je zal na de bevalling veel sneller je normale gewicht bereiken. Een gecontroleerde gewichtstoename is belangrijk om gezond te blijven tijdens de zwangerschap.

In een gezonde diabetesvoeding moet extra aandacht gaan naar de hoeveelheid ingenomen koolhydraten (suikers) en de spreiding ervan tijdens de dag. Tegelijk moet ook de hoeveelheid en de soort vetten en voedingsvezels de nodige aandacht krijgen. Laat je bijstaan door een diëtist om je voedingsgewoonten aan te passen.