Advies

Terug naar school: geef stress geen kans!

Na 2 maanden zorgeloos genieten van vakantie start op 1 september het nieuwe schooljaar. Dit kansommigen een hoop stress bezorgen. Het einde van de vakantie is echter niet de enige oorzaak hiervan. Ook het korter worden van de dagen en het vooruitzicht op de koude en natte seizoenen herfst en winter kunnen stress en/of vermoeidheid veroorzaken.

Terug naar school: geef stress geen kans!

Maar wat is dat eigenlijk, stress?

Stress is een heel natuurlijke reactie van je lichaam op spanning. Dit hoeft niet ongezond te zijn. Kortstondige stress kan positief zijn en motiverend werken. Het helpt je te focussen als je een sportprestatie wil neerzetten. Het doet je geconcentreerd nadenken bij een examen of verwachtensvol uitkijken naar je huwelijksfeest. Je leeft naar één moment toe en hebt daarna de mogelijkheid om terug te ontspannen.

Stress is negatief als je erdoor gaat blokkeren en minder goed gaat presteren. Stress wordt bovendien ongezond wanneer de spanning te lang aanhoudt. Er is dan geen ruimte of tijd meer voor herstel en je lichaam geraakt uit balans.

Stress is niet alleen een zaak van belasting (draaglast), maar ook van kracht of weerbaarheid waarover je beschikt (draagkracht). Die draagkracht kan lichamelijk, geestelijk of sociaal zijn. Een goede gezondheid bijvoorbeeld, of de steun van je omgeving, beschermen je tegen stress. Als de balans tussen draaglast en draagkracht te lang uit evenwicht is, kan je daar zowel fysisch als psychisch onder lijden. Je ontwikkelt allerlei klachten zoals je moeilijk kunnen concentreren, maagklachten, hoofdpijn, hartkloppingen, ...

Het ‘positieve’ aan deze klachten is dat ze je waarschuwen dat de spanning te hoog oploopt en dat je er iets moet aan doen!

Breng de balans opnieuw in evenwicht

Om negatieve stress aan te pakken, kan je beginnen te noteren wat je ‘energievreters’ zijn, zowel thuis als op het werk. Dit kan bijvoorbeeld zijn: in de file staan, de kinderen op tijd in bed krijgen, enz. Daarnaast noteer je ook je ‘energiegevers’ en de activiteiten die je ontspannen, zoals bijvoorbeeld een warm bad nemen, lunchen met een vriendin, een fietstocht maken, gaan joggen in het bos, ...

Probeer dit lijstje elke dag in je achterhoofd te houden. Plan elke dag één of meerdere energiegevers. Bedenk of er geen alternatieven zijn voor je energievreters.

Slaapproblemen door stress

Stress brengt vaak slaapproblemen met zich mee. En dit kan dan weer aanleiding geven tot andere klachten. We hebben immers onze slaap nodig om uit te rusten en om energie op te doen voor de volgende dag. Slapen is veel meer dan in je bed gaan liggen, je ogen sluiten, ze de ochtend nadien weer opendoen en uitgerust wakker worden. Het is zeker geen nutteloze bezigheid of verloren tijd. Net als een gezonde voeding en voldoende bewegen, is slapen broodnodig voor een goede gezondheid. Je slaap zorgt voor een lichamelijk en geestelijk herstel van de activiteiten van de voorbije dag. Slecht slapen heeft dus gevolgen voor je lichaam en geest.

Optimaliseer je nachtrust

ü  Bouw een regelmatig slaappatroon op door elke dag ongeveer op hetzelfde tijdstip te gaan slapen en op te staan.

ü  Probeer overdag zo actief mogelijk te zijn. Gebruik het laatste halfuur van de dag om je geleidelijk aan voor te bereiden op het slapen. Doe iets dat voor jou ontspannend is.

ü  Vermijd zware inspanningen binnen het uur voor het slapengaan. Schakel ook je tablet, smartphone of computer uit in het laatste uur voor je naar bed gaat. Het blauwe licht kan je wakker maken of houden.

ü  Vermijd zware of sterk gekruide maaltijden, roken, cafeïnerijke dranken (koffie, thee, cola) en alcohol in de 2 uur voor het slapengaan. Alcohol vergemakkelijkt het inslapen, maar maakt je slaap minder diep. Je zal dus meer wakker worden gedurende de nacht.

ü  Een middagdutje mag, maar hou het kort! Niet langer dan 20 minuten.

ü  Wordt je ’s nachts wakker? Probeer je te ontspannen en adem een paar keer diep in en uit. Lig je na 20 minuten nog te woelen? Blijf dan niet in bed! Sta op en doe een nuttig, eerder vervelend karweitje in een andere kamer. Ga pas opnieuw naar bed als je moe wordt.

ü  Kies een goede matras en een goed hoofdkussen.

ü  Zorg voor een aangename temperatuur in de slaapkamer (16-18°C), voldoende verluchting en verduistering.

Er bestaan verschillende natuurlijke middelen die je kunnen helpen bij stress of slapeloosheid. Tal van planten kunnen worden gebruikt in de vorm van kruidenthee of voedingssupplementen. Het meest bestudeerde middel is Valeriaan (Valeriana officinalis), dat rustgevend en slaapverwekkend werkt. Ook Passiebloem (Passiflora incarnata) en Melisse (Melissa officinalis) kunnen je helpen. Verschillende andere supplementen kunnen eveneens nuttig zijn voor de aanpak van slaapproblemen en/of stress, zoals magnesium, vitamines B, tryptofaan, melatonine, ... Vraag raad aan je apotheker. Hij/zij helpt je graag bij de zoektocht naar het voor jou meest geschikte product.